จุฬาฯ ผนึกยุโรปเปิดตัว TeleRehaB DSS ระบบ AI-AR ฟื้นฟูการทรงตัวผู้สูงวัย

จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยร่วมกับสถาบันวิจัย 4 แห่งในยุโรป จัดพิธีฉลองความสำเร็จโครงการ TeleRehaB DSS (Telerehabilitation of Balance Clinical and Economic Decision Support System) ระบบสนับสนุนการตัดสินใจทางคลินิกที่ใช้ปัญญาประดิษฐ์ (AI) ร่วมกับเทคโนโลยีความจริงเสริม (AR) อุปกรณ์สวมใส่ (Wearable Devices) และอินเทอร์เน็ตของสรรพสิ่ง (IoT) เพื่อฟื้นฟูการทรงตัวและติดตามผู้ป่วยผู้สูงอายุจากระยะไกล โดยมีเป้าหมายลดความเสี่ยงจากการหกล้มซึ่งเป็นปัญหาสาธารณสุขสำคัญของประชากรสูงอายุทั่วโลก

ตามข้อมูลขององค์การอนามัยโลก (WHO) การหกล้มเป็นสาเหตุการเสียชีวิตจากการบาดเจ็บโดยไม่ตั้งใจอันดับ 2 ของโลก มีผู้เสียชีวิตจากการหกล้มราว 684,000 คนต่อปี และเกิดเหตุการณ์หกล้ม 37.3 ล้านครั้งต่อปีทั่วโลก โดยผู้สูงอายุตั้งแต่ 60 ปีขึ้นไปเป็นกลุ่มที่มีความเสี่ยงสูงที่สุด

ความร่วมมือระดับนานาชาติ

TeleRehaB DSS เป็นโครงการวิจัยที่ดำเนินการร่วมกันระหว่างจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย โดยโรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ กับสถาบันการศึกษาและหน่วยงานด้านสุขภาพในยุโรป 4 แห่ง ได้แก่ University College London (สหราชอาณาจักร), National and Kapodistrian University of Athens (กรีซ), University Medical Centre Freiburg (เยอรมนี) และ Madeira Health Service/IDEA (โปรตุเกส)

โครงการได้รับทุนสนับสนุนจากโครงการ Horizon Europe สาขาสุขภาพ (Health) มูลค่า 5.06 ล้านยูโร (ประมาณ 190 ล้านบาท) ดำเนินการตั้งแต่วันที่ 1 ธันวาคม 2565 ถึง 31 สิงหาคม 2569

พิธีฉลองความสำเร็จของโครงการมีผู้แทนจากหลายฝ่ายเข้าร่วม อาทิ Mr. Tom Corrie อัครราชทูตที่ปรึกษาและหัวหน้าฝ่ายความร่วมมือประจำคณะผู้แทนสหภาพยุโรปประจำประเทศไทย และ Dr. K.R.M.H. Tatas H.P. Brotosudarmo ผู้แทนประสานงานด้านอาเซียนของ EURAXESS Worldwide ซึ่งร่วมกล่าวถึงความสำคัญของความร่วมมือระหว่างไทยและสหภาพยุโรปในด้านการวิจัยสุขภาพ

ฝ่ายจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยและโรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์มีผู้บริหารและนักวิจัยเข้าร่วม ได้แก่ ศ.นพ.รังสรรค์ ฤกษ์นิมิตร รองอธิการบดี จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, ศ.นพ.วรศักดิ์ โชติเลอศักดิ์ รองคณบดีด้านวิจัยและนวัตกรรมเชิงลึก คณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และ ศ.พญ.สุพินดา ชูสกุล หัวหน้าฝ่ายโสต ศอ นาสิกวิทยา โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์

ศ.ดร.พญ.นัตวรรณ อุทุมพฤกษ์พร แพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านโสตประสาทและการทรงตัว ทำหน้าที่หัวหน้าโครงการประจำประเทศไทย ได้กล่าวถึงภาพรวมการดำเนินการวิจัยตลอดระยะเวลาโครงการในพิธีดังกล่าว

เทคโนโลยีที่ใช้ในระบบ

ระบบ TeleRehaB DSS ประกอบด้วยอุปกรณ์และเทคโนโลยีหลายส่วนทำงานร่วมกัน ได้แก่

• กล้องตรวจจับความลึก (Depth Camera) สำหรับติดตามการเคลื่อนไหวของผู้ป่วย
• เซนเซอร์ IMU สวมใส่บนร่างกายเพื่อวัดการทรงตัวและการเคลื่อนไหว
• อุปกรณ์สวมศีรษะ (Head-mounted display) แสดงภาพความจริงเสริม (AR) ประกอบการฝึกออกกำลังกาย
• เครื่องติดตามอัตราการเต้นของหัวใจในรูปแบบสมาร์ทวอทช์
• สมาร์ทโฟนหรือแท็บเล็ตที่เชื่อมต่อกับระบบประมวลผลด้วย AI

ข้อมูลจากอุปกรณ์ทั้งหมดจะถูกส่งเข้าสู่ระบบสนับสนุนการตัดสินใจทางคลินิกที่ประมวลผลด้วย AI เพื่อช่วยบุคลากรทางการแพทย์ประเมินสภาพผู้ป่วยและวางแผนการฟื้นฟูจากระยะไกล

ผลการทดลองใช้งาน

ตามข้อมูลจากพิธีฉลองความสำเร็จ ผู้ป่วยที่เข้าร่วมการทดลองรายงานว่าสามารถฝึกออกกำลังกายตามท่าที่ถูกต้องได้ โดยระบบมีตัวอย่างท่าออกกำลังกายแสดงให้ดูตลอดช่วงการฝึก ขณะที่บุคลากรกายภาพบำบัดจะโทรตรวจสอบและปรับท่าออกกำลังกายให้ผู้ป่วยสัปดาห์ละครั้ง

การเสวนาถอดบทเรียนความสำเร็จของโครงการยังมีการพูดคุยร่วมกับกลุ่มอาสาสมัครที่เข้าร่วมการทดลองใช้ระบบตลอดโครงการ

โครงการ TeleRehaB DSS มีกำหนดสิ้นสุดในวันที่ 31 สิงหาคม 2569